Behind The Scenes

Als gepassioneerd choreograaf en maker weet David Middendorp als geen ander hoe je de ogenschijnlijk tegengestelde elementen van dans en technologie naadloos en harmonieus kan laten samensmelten tot een surrealistische wereld. Hij is gefascineerd door technologie en vooral door het spanningsveld dat ontstaat tussen technologie en de mens. Technologische innovatie brengt ons namelijk veel voortuitgang, maar levert ook de nodige wrijving op. De mens, met zijn verbeeldingskracht en emotie, staat lijnrecht tegenover ogenschijnlijk koude en emotieloze technologische ontwikkelingen zoals kunstmatige intelligentie, virtual reality en drones. Maar is dit werkelijk het geval, heeft technologie niet meer overeenkomsten met de mens dan wij denken?

In het werk van Middendorp staat deze vraag centraal, en laat hij op een bijzondere wijze animaties, drones, robots, film en muziek een gelijkwaardige rol spelen met de dansers. “Dans en technologie komen voort uit dezelfde bron: het verlangen van de mens om een andere werkelijkheid te scheppen”.

Dit onderdeel van de website biedt een kijkje achter de schermen bij het onderzoek wat hieraan vooraf gaat. Zo kun je meer lezen over hoe in de choreografieën Newton’s Duet, Airman en het nieuwe AI-man het samenspel met drones tot stand is gekomen en wat er allemaal is komen kijken bij de creatie van HandsON, de nieuwe choreografie in virtual reality.

Dans en kunstmatige intelligentie

Momenteel is Another Kind of Blue volop bezig met de ontwikkeling van AI-man (Artificial Intelligence-man), een choreografie die heel toepasselijk wordt beschreven als een duet tussen vrije wil en kunstmatige intelligentie.

Het nieuwe AI-man bouwt voort op de kennis die is opgedaan in de projecten Newton’s Duet (2015-2016) en Airman (2018-2019), waarin voor het eerst werd gewerkt met drones die real time konden worden aangestuurd. Waar in Newton’s Duet nog een intrigerende dialoog werd gecreëerd tussen twee dansers en twee drones, was Airman een duet voor één danser en een zwerm van twaalf drones. In Airman was de danser uitgerust met een speciaal motion capture-pak vol ingenaaide bewegingssensoren waarvan de impulsen door de drones konden worden opgevangen en die via speciale algoritmes weer vertaald werden naar bewegingsimpulsen, waarmee de drones konden reageren op de bewegingen van de danser. Die bewegingen lagen vast: de danser was leidend en de drones volgden getrouw de vooraf ingestudeerde bewegingen van de danser. Zo ontstond een magisch, maar tegelijkertijd vervreemdend duet dat de vraag opwierp in hoeverre de drones beschikten over een vorm van vrije wil, het filosofische thema dat Middendorp in zijn confrontatie met de kunstmatige intelligentie wil onderzoeken.

In AI-man gaat Middendorp een stap verder in zijn onderzoek naar de verhouding tussen mens, machine en vrije wil. De beslissende vervolgstap die hierbij wordt gezet is de creatie van de dronefiguur (de ‘AI-man’: de door de zwerm drones gevormde menselijke figuur). Door deze figuur toe te rusten met kunstmatige intelligentie geven we hem een zekere mate van beslissingsvrijheid. De grote verrassing zal zijn of de kunstmatige intelligentie van de AI-man groot genoeg is om zelfstandig met een mens te dansen en de creatieve bewegingsdialoog aan te gaan. Zal de enorme hoeveelheid elektromagnetische golven die is gebruikt om deze voorstelling tot stand te brengen – van infrarood voor het Motion Capture System tot het zichtbare licht en de wifi in de voorstelling – leiden tot een sprekend en levend duet tussen mens en machine of juist tot kortsluiting tussen het menselijke en het kunstmatige?

De technologie voor deze voorstelling wordt ontwikkeld in samenwerking met studenten van de TU Delft en met steun van het Stimuleringsfonds voor de Creatieve Industrie.

Dans en virtual reality

Voor zijn nieuwste werk HandsON (2020) heeft David Middendorp de mogelijkheden verkend van het gebruik van virtual reality in dans, een onderwerp dat hem al enige tijd bezighoudt maar in een stroomversnelling is geraakt door de coronapandemie en de gedeeltelijke sluiting van de theaters. Dit heeft geresulteerd in HandsON, een unieke eerste verkenning naar de combinatie van deze twee bijzondere elementen.

In deze vernieuwende choreografie staan handen centraal. Iedere mens heeft zichzelf een reeks handbewegingen aangeleerd waarmee hij, bewust of onbewust, zijn emoties weerspiegelt. Met dat gegeven in het achterhoofd heeft Middendorp samen met de dansers zogenaamde ‘handchoreografieën’ ontwikkeld die de basis vormen van deze nieuwe voorstelling. Deze choreografieën heeft hij stap voor stap omgezet naar een choreografie voor het hele lijf, waardoor het mogelijk werd om met de handen mee te dansen of er duetten mee aan te gaan. Dankzij het Motion Capture System kan hij de dansers via animaties niet alleen met elkaar, maar ook met de handen laten dansen, zodat er een dans kan ontstaan tussen de danser en de handen. Met behulp van de VR-bril kom je terecht in een wereld die wordt vormgegeven door sculpturen van handen en die je kunt bekijken en ondergaan.